Wymowa włoska dla zaawansowanych 

„S” w języku włoskim możemy wymawiać na dwa sposoby:

  • dźwięcznie (la s sonora) jako „z”, np. caso [kazo]
  • bezdźwięcznie (la s sorda)  jako „s”, np. „sugo” [sugo]

Uczymy się na kursach włoskiego, że „s” między samogłoskami ma wymowę dźwięczną (czyli wymawiamy ją jako „z”), jak na przykład w słowie „musica” [muzika], jednak łatwo zapomnieć, że to nie jest reguła absolutna. 

Sama długo o pewnych wyrazach nie wiedziałam (a większość z tych reguł nie powie nam nic na początku przygody z włoskim, dlatego to wymowa włoska dla zaawansowanych) dlatego postanowiłam je tutaj zebrać, tym bardziej że polskie podręczniki o nich w większości milczą. 

Uwaga nawiasem — wpis „wymowa włoska dla zaawansowanych” nie powstał z myślą o filologach, dlatego zapis fonetyczny uprościłam do tego, jak wymawiamy te słowa po polsku, zamiast korzystać z alfabetu fonetycznego IPA.

wymowa włoska dla zaawansowanych

Kiedy „s” pozostaje „s” (w językoznawstwie mówimy, że „s” ma wymowę bezdźwięczną)?

  • kilka bardzo powszechnych wyrazów, gdzie dumnie wymawiamy „z”, podczas gdy w rzeczywistości są one wyjątkami od tej reguły:asino [asino] – osioł
    casa [kasa] – dom
    cosa – rzecz
    così – w ten sposób, tak
    naso – nos
    peso – waga
    Pisa – Piza
    pisello – groszek
    posa – położenie
    raso – atłas
    riso – śmiech
    riposo – odpoczynek
    susina – śliwka
  • w wyrazach złożonych, gdy część, którą dodajemy (formant/zrostek/afiks) zaczyna się od „s”. Mówiąc prościej: do wyrazu dodajemy inny wyraz mający sam w sobie znaczenie, jak na przykład gdy łączymy gerundio presente z zaimkiem „si”: (wybrane przykłady)essendosi [essendosi]
    chiamandosi
    abituandosi

    affittasi [affittasi]
    cercasi
    dicesi
    offresi
    vendesi

    qualsiasi – jakikolwiek

    dinosauro [dinosauro] – dinozaur
    girasole [dżirasole] – słonecznik
    presidente [presidente] -prezydent
    risolvere – rozwiązać
    risultare – skutkować
    stasera – dziś wieczorem
    termosifone – kaloryfer, grzejnik
    trentasei – 36
    ventisette -27

  • słowa zakończone na -ese oraz -oso:affettuoso [affettuoso] – czuły
    inglese [inglese] – Anglik, Angielka
    curioso [kurjoso] – ciekawy
    geloso – zazdrosny
    glorioso – sławny
    nervoso – nerwowy
    I wyrazach od nich pochodnych:
    curiosità [kurjosita] – ciekawość
    gelosità [dżelosita] – zazdrość

    Jednak są tutaj wyjątki, w których będziemy wymawiać „s” jako „z” (czyli zgodnie z pierwotną regułą — „s” między samogłoskami wymawiamy jako „z”):

    cortese [korteze] – uprzejmy
    francese – Francuz, Francuzka
    paese – kraj, miasteczko
    palese – oczywisty, jasny
    i wyrazy pochodne

  • końcówki czasownikowe passato remoto i participio passato zakończone na -esi, -eso, -osi, -oso:accesi [aczczesi], eccese, eccesero, acceso

    Końcówki -usi, -uso, -isi, -iso są wymawiane przez „z”, poza dwoma wyjątkami:
    chiusi [kiusi], chiuso
    risi [risi], riso

 

To już wszystkie zebrane reguły – jeśli chcesz zostać na bieżąco z zawiłościami języka włoskiego, zapisz się na newsletter.

Wszystkiego włoskiego!

Katarzyna

Leave a Reply

Your email address will not be published.Required fields are marked *

×

Zostańmy w kontakcie!